Heb jij ook last van een knakkende kaak? Dit kan erg vervelend zijn en bijkomende klachten geven. Ik vertel je uitgebreid hoe ik er mee om ga.
Mijn zenuwoperatie en kaakosteotomie
Ik ga eerst heel ver terug in de tijd. Ik moest namelijk járen geleden een verstandskies laten trekken en dat ging helaas gruwelijk mis. Omdat de kies volledig overdwars lag, moest de kaakchirurg enorm wrikken en tijdens dat wrikken werd er een zenuw geraakt, om precies te zijn een zenuw in de onderste tak van de nervus trigeminus. Daarna heb ik zes verschrikkelijke jaren rond gelopen met aangezichtspijn, zenuwpijn dus. Uiteindelijk is er als door een wonder een neurochirurg op mijn pad gekomen die een oplossing wist. Mijn kaak zou aan beide kanten gebroken worden zodat er ruimte was voor een zenuwtransplantatie. Er zou een zenuw uit mijn kuit gehaald worden en in mijn kaak gezet. Tijdens de vier en een half uur durende operatie bleek echter, nadat mijn kaak dus aan beide kanten gebroken was, dat er zóveel beschadigd zenuwweefsel aanwezig was dat een aanhechting van de zenuw al niet meer mogelijk was. Er is toen als het ware een lus in de zenuw gelegd zodat hij geen pijnprikkels meer kon doorgeven. Tijdens deze operatie is ook mijn kaak een paar millimeter verschoven, er is dus tijdens die operatie ook een kaakosteotomie gedaan. Na een lange revalidatie was ik dan eindelijk verlost van die verschrikkelijke zenuwpijn, maar een paar jaar later diende zich een nieuw probleem voor, een knakkende kaak. Mijn gebroken kaak heelde goed. Op een ontsteking na waren er na de operatie geen complicaties. Er zijn diverse rongentoto’s gemaakt en steeds was alles in orde. Tot twee jaar geleden. We moesten plotseling het huis van mijn schoonvader leeghalen en dat moesten we praktisch met z’n tweeën doen, omdat er verder bijna niemand meer was. Het huis stond extréém vol en ik heb wekenlang extreem veel (en zwaar) getild. Op een bepaald moment kreeg ik erg veel pijn in mijn kaken, dat leidde vervolgens weer tot hoofdpijn. Ook kreeg ik toen dus last van een knakkende kaak. Letterlijk een (echt harde!) knak in mijn kaak dus; elke keer als ik mijn mond ver open deed, gaapte of at. In het begin vond ik dat heel eng, moet ik zeggen. Ik ging er dus ook mee naar de tandarts. De tandarts stuurde me door naar de kaakchirurg en die stuurde me door naar de kaakfysiotherapeut.
Waar wordt een knakkende kaak door veroorzaakt?
De fysiotherapeute legde me uit waar een knakkende kaak door wordt veroorzaakt. Het kaakgewricht is opgesplitst in een boven- en ondergedeelte door een kraakbenige schijf, dit schijfje heet de discus. De discus zit vooraan vast aan een spier, is achteraan gefixeerd via enkele bindweefselige banden en zijdelings vastgehecht aan het gewrichtskapsel. Als dit allemaal goed functioneert, laat je kaakgewricht alle normale en dagelijkse bewegingen toe, zoals lachen, eten, praten, gapen, schreeuwen en zingen. De discus speelt een belangrijke rol bij het regelen van deze bewegingen en het op elkaar plaatsen van de gewrichtsdelen. Wanneer je last hebt van een knakkende kaak glijdt de discus niet soepeltjes zoals het hoort, maar ‘springt’ hij als het ware plotseling terug. Dat geeft dus een knakkend geluid dat zó hard kan zijn dat iemand die naast je staat dat zelfs kan horen. Door overbelasting van het kaakgewricht, wat bij mij overduidelijk het geval was door het vele zware sjouwen, kan een knakkende kaak ook echt voor pijn zorgen. Nu weet je dus waar die knak vandaan komt, maar wat is daar dan weer de achterliggende oorzaak van? Het kan allerlei redenen hebben. Bij veel mensen wordt het veroorzaakt door tandenknarsen of klemmen. In mijn geval is het een combinatie van de kaakosteotomie en kaakartrose die later door de kaakchirurg werd vastgesteld.
Wat kan de kaakfysiotherapeut doen aan een knakkende kaak
Ik vermoed dat de behandeling van een knakkende kaak er bij de meeste fysiotherapeuten hetzelfde uitziet. Tijdens de behandeling worden er speciale massagetechnieken toegepast en ook leer je zelf te masseren. Ik moet zeggen dat de behandelingen bij mij de klachten iets verminderd hebben, maar waar ik serieus nog het meest aan gehad heb is het besef dat ik heel erg met mijn kaken klemde. Ik kan me voorstellen dat dit vreemd overkomt op anderen, want ‘zoiets merk je toch’, maar nee. Ik was me totaal niet bewust van dat klemmen gedurende de dag. Nu ben ik er veel meer op gefocust, let ik er dus veel beter op en probeer ik mijzelf direct te corrigeren als ik overdag weer aan het klemmen ben. Ik zie mijn behandelingen bij de kaakfysiotherapeut dus zeker niet als zinloos. Uiteindelijk waren we het er wel over eens dat zij me niet echt verder kon helpen en uiteindelijk heeft mijn eigen tandarts weer een doorverwijzing naar de gnatholoog geregeld.
Naar de gnatholoog met een knakkende kaak
Bij artikelen omtrent gezondheid vind ik het altijd heel erg belangrijk om een disclaimer te plaatsen. Ik ben natuurlijk geen arts, en ik kan dus alleen wat zeggen over mijn ervaringen met een knakkende kaak. Ik kwam dus uiteindelijk in het ziekenhuis bij de gnatholoog terecht. Dit is een arts die gespecialiseerd is in alle mogelijke klachten van het kaakgewricht. Helaas kwam zij bij mij niet verder dan het maken van een bitje. Een bitje plaats je ’s nachts in de mond waardoor je niet meer kan klemmen. Echter, dit was bij mij allesbehalve een succes. Door de jaren heen heb ik tijdens behandelingen van kaakchirurgen en tandartsen steeds te horen gekregen dat ik vrij veel speekselvorming heb. Daar heb ik eigenlijk helemaal geen last van in het dagelijks leven, maar in combinatie met dat bitje maakte het me erg misselijk. Ik heb het een paar avonden geprobeerd, maar ik vond het eigenlijk in een woord afschuwelijk om zo’n bitje te dragen. Ik hoor echter zeer regelmatig verhalen van mensen die wel een positieve ervaring met z’n bitje hebben. Voor een bitje hoef je trouwens zeker niet altijd naar de gnatholoog, je tandarts kan dat vaak ook voor jou (laten) maken.
Wat kun je zelf doen aan een knakkende kaak?
Er zijn wat dingen die je zelf kunt doen wanneer je last hebt van een knakkende kaak. Houdt hierbij wel rekening met het feit dat de knak an sich niet te verhelpen is, de klachten kunnen wel minder worden. Probeer rekening te houden met de dingen die je eet en probeer harde dingen zoveel mogelijk te vermijden; appels, harde snoepjes, afgebakken broodjes en kauwgom bijvoorbeeld. Ik lees ook vaak dat je moet proberen je kaakgewricht te ondersteunen bij bijvoorbeeld het gapen. Ik moet zeggen dat dit in de realiteit niet zo ‘makkelijk’ is. Want voor je het weet heb je al gegaapt en dan ben je dus alweer te laat met het ondersteunen. Ook kun je proberen om niet al je eten steeds aan één kant te kauwen, maar hiermee af te wisselen. Dit heeft mij ook geholpen. Zelf probeer ik niet overmatig zwaar te tillen, alhoewel dat in het normale dagelijkse leven en tijdens het werk natuurlijk absoluut niet altijd te vermijden is. En het klinkt wellicht als een dooddoener als je echt continue klachten hebt door een knakkende kaak, maar het ontspannen werkt(e) bij mij eigenlijk nog het best. Door je bewust te zijn van het klemmen, kun je jezelf corrigeren en daardoor zijn de klachten bij mij wel verminderd. Voor de duidelijkheid; verminderd, want ik loop nog steeds met een knakkende kaak en ik grap wel eens tegen Andre dat ik ‘op een dag nog eens helemaal uit elkaar val’. Volgens de kaakfysio en de gnathaloog kan ik echter honderd worden met een knakkende kaak. De kaakartrose is natuurlijk iets wat ik in de gaten moet houden, maar waar op zich ook vrij weinig aan te doen is. Bij ons in de familie is het ook erfelijk en zijn er meer mensen die er op jonge leeftijd al last van hadden en hebben.
© ByChristiana, tekst. Erica Budding, fotografie. All rights reserved.
