Veel mensen zijn heel bewust op zoek naar natuurlijke huidverzorging. Wanneer is een product natuurlijk en is zo’n product altijd beter en effectiever voor je huid?
Wat betekent ‘natuurlijk’ in cosmetica eigenlijk?
De term ‘natuurlijk’ is helaas niet beschermd. Een fabrikant kan zijn product dus al natuurlijk noemen, als er één of enkele natuurlijke ingrediënten aan de samenstelling toegevoegd zijn. Toch zijn er aan zogenaamd natuurlijke producten nog steeds heel vaak synthetische toevoegingen gedaan, denk aan siliconen, sulfaten, synthetische geur- en kleurstoffen en PEG-nummers. De term biologisch is trouwens wel beschermd, dat is dan als consument weer goed om te weten. Veel merken hebben door slimme marketing een super natuurlijk imago opgebouwd maar zijn in feite helemaal niet zo natuurlijk als consumenten denken.
INCI-lijsten lezen: hoe je ingrediënten in cosmetica kunt controleren
Het bekijken van de INCI-lijst is de beste manier om precies te zien welke ingrediënten in een product zitten. Zo krijg je inzicht in zowel de actieve stoffen als de conserveringsmiddelen of geur- en kleurstoffen die zijn toegevoegd. Houd er wel rekening mee dat de lijst je meestal niet vertelt hoe de ingrediënten zijn verkregen, bijvoorbeeld of ze natuurlijk of synthetisch zijn geproduceerd. Door onbekende stoffen op te zoeken, kun je beter inschatten of een product geschikt is voor jouw huidtype of gevoeligheden. Ook helpt het je bewustere keuzes te maken tussen producten die (voor jou) effectief en eventueel duurzamer zijn.
Waarom de beoordeling van skincare persoonlijk en subjectief is
En wanneer is een product eigenlijk ‘goed’? ‘Goed’ of ‘beter’ zijn natuurlijk heel relatieve begrippen. Want wat ik een ‘goed product’ vind, hoef jij helemaal niet goed te vinden. Dat heeft natuurlijk deels te maken met verwachtingen die jij hebt van een bepaald product. Als jij een crème koopt die rimpeltjes of acne belooft te verminderen maar de gewenste of gehoopte resultaten blijven uit, dan vind jij die crème waarschijnlijk toch niet zo goed. Maar ook als jij een bepaalde geur niet lekker vind, of een textuur niet prettig vind aanvoelen op je huid zal jij een product hoogstwaarschijnlijk ook niet zo gauw ‘goed’ noemen. Laten we er van uit gaan dat mensen in deze context de term ‘goed’ vooral associëren met ‘veilig’. Want er zijn natuurlijk nogal wat discussies gaande over niet-natuurlijke ingrediënten die irriterend zouden zijn voor de huid, gezondheidsproblemen zouden veroorzaken of gewoon ronduit giftig zouden zijn.
Natuurlijke ingrediënten en houdbaarheid: waarom conservering nodig is
Elk cosmetica product kan bederven, of er nu wel of geen natuurlijke, biologische of synthetische ingrediënten in zitten. Je kunt er niet van uitgaan dat een fabrikant pure aloë vera in een potje stopt en verder niets. Natuurlijke ingrediënten kunnen worden aangetast, ze zijn niet stabiel. Zo’n crème zou binnen de kortste keren bederven, en je snapt dat geen enkele huid mooier wordt van bedorven ingrediënten. Het is dus nogal een uitdaging om natuurlijke ingrediënten te conserveren. Vaak wordt dat dus gedaan met synthetische toevoegingen. Zouden die synthetische toevoegingen de (heilzame) werking van de natuurlijke ingrediënten op een negatieve manier beïnvloeden? De meningen zijn erover verdeeld.
Gevoelige huid vs. incidentele huidreactie, dit is het verschil
Veel mensen verkeren in de veronderstelling dat ze een gevoelige huid hebben. Buiten het feit dat dat ook nogal een netelige kwestie is, want als je een keer niet helemaal goed op iets gereageerd hebt, wil dat niet direct zeggen dat je een gevoelige huid hebt. Verder is het een absolute fabel dat natuurlijke of biologische ingrediënten de huid niet kunnen irriteren. Een gevoelige huid reageert abnormaal op prikkels die normaal gesproken niet een (heftige) reactie zouden uitlokken, en die prikkels kunnen een reactie zijn op alle mogelijke ingrediënten die je maar kunt bedenken, natuurlijk of niet-natuurlijk.
Waarom bepaalde beauty-ingrediënten zo controversieel zijn
Zoals ik al zei, laten we er van uitgaan dat mensen met ‘goed’ vooral ‘veilig’ bedoelen. Er zijn nogal wat toevoegingen die aan cosmetica gedaan worden waar ophef over is. Ik vind de kwestie van aluminiumzouten in deodorant altijd heel interessant. Aluminiumzouten in deodorant zouden namelijk hormoonverstorend werken en de huid irriteren. Ik ben inmiddels al ongeveer twee jaar aan het zoeken naar een goede natuurlijke deodorant die echt werkt, en ik kan je zeggen dat ik er slechts eentje gevonden heb waarbij ik de hele dag een fris gevoel ervaar. Ik begrijp volkomen dat er mensen zijn die aluminiumzouten willen vermijden, maar aan de andere kant wil je toch ook dat een deodorant écht werkt? Ik bedoel, ik gebruik een deodorant enkel en alleen om de hele dag fris te blijven ruiken. Dan kan ik een natuurlijke versie pakken omdat die eventueel veiliger zou zijn, maar als ik daar geen fris gevoel aan overhoudt, waarom zou ik hem dan gebruiken? Ook parabenen worden in verband gebracht met een hormoonverstorende werking. Siliconen zouden de huid afsluiten en ga zo nog maar even door.
Tegenstrijdige onderzoeken over cosmetische ingrediënten
Punt blijft dat de resultaten van het ene onderzoek het andere weer tenietdoen. Iedereen heeft wel ergens een mening over en wij als gewone mensen kunnen met het blote oog niet zien of een product of bepaalde toevoegingen die aan dat product gedaan zijn, schadelijk zijn voor onze huid of zelfs voor onze gezondheid. Dat maakt het allemaal zo lastig.
Zijn natuurlijke ingrediënten altijd milder voor de huid?
En laten we het dan even hebben over een andere kwestie, zijn producten met natuurlijke ingrediënten altijd milder en zachter voor de huid? Ook dat is natuurlijk absoluut niet waar. Van bepaalde natuurlijke ingrediënten zoals tea tree olie, lavendel, toverhazelaar, grapefruit en ylang ylang is bekend dat ze vaak overgevoeligheidsreacties uitlokken.
Welke natuurlijke ingrediënten zijn juist heel goed voor de huid?
Van een heleboel natuurlijke ingrediënten is daarentegen ook bekend dat ze juist heilzaam kunnen werken op de huid. Aloë vera staat bijvoorbeeld bekend om zijn kalmerende en hydraterende werking, vooral bij een geïrriteerde of zonverbrande huid. Sheaboter is rijk aan vetzuren en helpt de huid intens te voeden en de huidbarrière te versterken. Jojoba-olie lijkt sterk op het natuurlijke talg van de huid en helpt daardoor om de huid in balans te brengen zonder te verzwaren. Ook havermoutextract (oat extract) is een veelgebruikt ingrediënt dat bekend staat om zijn verzachtende en jeukstillende eigenschappen, vooral bij een gevoelige of droge huid.
Synthetische vs. natuurlijke ingrediënten, wat is beter?
Dat wil echter natuurlijk niet zeggen dat een synthetisch ingrediënt niet eenzelfde uitwerking op de huid kan hebben. Het komt zelfs voor dat een synthetische versie van een natuurlijk ingrediënt effectiever is voor je huid en stabieler is. Bovendien zijn synthetische varianten vaak beter te doseren, waardoor de werking consistenter en voorspelbaarder is. In sommige gevallen blijven ze ook langer goed zonder dat er extra veel conserveermiddelen nodig zijn. Uiteindelijk hangt het vooral af van de formulering en de combinatie van ingrediënten, niet alleen van de herkomst.
Is natuurlijke cosmetica beter?
Het lijkt me duidelijk dat natuurlijke producten dus zeker niet altijd beter voor je huid zijn. Synthetische producten kunnen de huid irriteren, maar dat kunnen natuurlijke ingrediënten net zo goed. Er zijn natuurlijk tal van andere reden om heel bewust voor natuurlijke ingrediënten te kiezen, bijvoorbeeld omdat ze duurzamer zijn, beter voor het milieu, of diervriendelijk. (Hoewel natuurlijke producten ook niet standaard dierproefvrij zijn, maar dat is ook weer een heel andere kwestie). Ik denk dat je voor jezelf moet nagaan wat jij belangrijk vind in je cosmetica. Of er bepaalde ingrediënten zijn waar jouw huid baat bij heeft, of juist slecht op reageert. Gelukkig zijn er tegenwoordig tal van opties en alternatieven als je liever geen synthetische ingrediënten wilt gebruiken. Maar neem dus niet zomaar aan dat je met een ‘natuurlijk’ product per definitie een goed of een beter product in handen hebt.
